👈Back

Informacione për mungesën e ujit

Uji mbulon 70% të planetit tonë dhe është e lehtë të mendosh se do të jetë gjithmonë e bollshme. Sidoqoftë, uji i ëmbël - gjërat që ne pimë, lahemi, për të ujitur fushat tona të fermës - është tepër e rrallë. Vetëm 3% e ujit në botë është ujë i freskët dhe dy të tretat e tij futen në akullnajat e ngrira ose ndryshe nuk janë në dispozicion për përdorimin tonë.

Si rezultat, rreth 1.1 miliard njerëz në të gjithë botën nuk kanë qasje në ujë, dhe një total prej 2.7 miliardë njerëz gjejnë mungesë uji për të paktën një muaj të vitit. Kanalizimi i papërshtatshëm është gjithashtu një problem për 2.4 miliardë njerëz - ata janë të ekspozuar ndaj sëmundjeve, të tilla si kolera dhe ethet e tifos, dhe sëmundje të tjera të transmetuara nga uji. Dy milion njerëz, kryesisht fëmijë, vdesin çdo vit vetëm nga sëmundjet diarre.
Shumë nga sistemet e ujit që mbajnë ekosistemet të lulëzojnë dhe ushqejnë një popullatë njerëzore në rritje janë stresuar. Lumenjtë, liqenet dhe ujëmbajtësit po thahen ose po bëhen shumë të ndotur për t'u përdorur. Më shumë se gjysma e ligatinave të botës janë zhdukur. Bujqësia konsumon më shumë ujë se çdo burim tjetër dhe harxhon shumë nga kjo përmes joefikasitetit. Ndryshimi i klimës po ndryshon modelet e motit dhe ujit në të gjithë botën, duke shkaktuar mungesa dhe thatësira në disa zona dhe përmbytje në të tjera.

Me normën aktuale të konsumit, kjo situatë do të përkeqësohet vetëm. Deri në vitin 2025, dy të tretat e popullsisë së botës mund të përballen me mungesë të ujit. Dhe ekosistemet në të gjithë botën do të vuajnë edhe më shumë.

A ka rrezik për mungesë të ujit të pijshëm në Kosovë?

Temperaturat e larta që kanë prekur shumë vende të Evropës, kanë rikthyer një nga shqetësimet e shpeshta në Kosovë rreth rrezikut nga mungesa e sasisë së mjaftueshme të ujit të pijshëm për popullatën e këtushme.

Vala e nxehtësisë, po parashihet të përfshijë edhe Kosovën. Në raste të tilla kur stina e verës karakterizohet me temperatura të larta e reshje të pakta shiu, kryesisht mund të sjellë si pasojë rënien e nivelit të ujit në liqenet akumuluese në vend, duke shkaktuar reduktime në furnizimin me ujë të pijshëm në disa zona.

Në Ministrinë e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, e cila, krahas hartimit dhe zbatimit të politikave dhe legjislacionit, është përgjegjëse për menaxhimin e resurseve ujore në Kosovë, nuk kanë dhënë asnjë detaj lidhur me gjendjen dhe rezervat e ujit në vend.

Megjithatë, një pasqyrë për gjendjen e kanë dhënë në Shoqatën e Ujësjellësve të Kosovës (SHUKOS), e cila është organizatë joqeveritare e kompanive të ujësjellësve.

Kryetari i Bordit të SHUKOS-it, Muhamed Suliqi, tha për Radion Evropa e Lirë, se përveç komunës së Gjilanit, e cila ka probleme me rezervat e ujit, në zonat tjera të Kosovës gjendja është stabile dhe nuk ka rrezik për ndonjë krizë të afërt të mungesës së ujit të pijshëm.

“Sa i përket gjendjes së burimeve ujore, për momentin vetëm në Gjilan ka ndikuar thatësia, ndërsa Prishtina e ka bërë zgjidhjen e problemit të furnizimit me ujë të pijes prej Ibër-Lepencit. Ndërsa kompanitë tjera Radoniqi, Hidroregjioni jugor, Hidrodrini, Bifurkacioni nuk i kanë këto probleme të theksuara të ujit, sikurse Gjilani”, vlerësoi Suliqi.